Tháng 6 hằng năm được xem là “Tháng tự hào đồng tính” với hàng loạt sự kiện được tổ chức bởi cộng đồng LGBT (Đồng tính, song tính & chuyển giới) và ally trên toàn thế giới. Điển hình nhất có thể kể đến lễ diễu hành, biểu diễn drag queen, ca nhạc, chiếu phim, festival…

nguoi dan ong cam co LGBT
Hình minh họa

Cuộc nổi dậy Stonewall (Stonewall Riot)

Ngay trước nửa đêm ngày 27/6/1969, 4 cảnh sát sắc phục và 2 cảnh sát thường phục bước vào quán bar Stonewall Inn (thành phố New York) với phần lớn người đồng tính và xuyên giới* đang tụ tập, để “kiểm tra việc bán chất có cồn bất hợp pháp.” Cảnh sát bắt đầu bao vây khu vực quán bar. Vừa bước qua ngày 28/6/1969, cảnh sát bắt đầu dùng vũ lực để bắt giữ những khách hàng của quán, một hành động bình thường vẫn diễn ra lúc bấy giờ khi nạn bắt bớ thường xuyên hướng tới người đồng tính và xuyên giới.

1968_riots dau tranh LGBT My pride
“Cảnh sát bắt đầu dùng vũ lực để bắt giữ những khách hàng của quán” – nguồn : Wikipedia

Nhưng lần này, một điều ngạc nhiên khác thường đã xảy ra. Thay vì im lặng bước vào bóng tối, 200 khách hàng của quán bar đã chống trả lại cảnh sát, lao vào và chống trả túi bụi bằng bất cứ thứ gì họ có được. Lịch sử ghi tên Sylvia Rivera, một người chuyển giới nữ, là người đầu tiên đứng lên chống trả lại. Và dù cho ai đã bắt đầu đi nữa, buổi đêm hôm ấy tại Stonewall đã khơi ngòi cho 3 đêm biểu tình liên tục và hơn bốn mươi năm miệt mài của phong trào đấu tranh vì quyền của người đồng tính, song tính và chuyển giới (GLBT) trên khắp thế giới.

Các tờ báo lớn đều hoàn toàn im lặng trước sự kiện Stonewall. Nhưng chỉ trong một ngày, một tờ rơi kêu gọi thành lập tổ chức đã được phát đi; đến cuối tháng 7, Mặt trận Giải phóng Đồng tính (Gay Liberation Front) được thành lập.

stonewall dau tranh LGBT Pride
“Stonewall đã khơi ngòi cho 3 đêm biểu tình liên tục và hơn bốn mươi năm miệt mài của phong trào đấu tranh vì quyền của người đồng tính, song tính và chuyển giới (GLBT) trên khắp thế giới.” – Nguồn : Wikipedia

Cuộc nổi dậy Stonewall tuy không phải lần đầu tiên người GLBT đứng lên chống trả lại sự đàn áp, nhưng nó đã thay đổi hoàn toàn cục diện lịch sử lúc bấy giờ và trở thành nguồn động viên bất diệt cho phong trào quyền GLBT trên khắp nước Mỹ cũng như thế giới.
Đường chỉ tới Tự hào (Gay Pride)

Kỷ niệm 1 năm Cuộc nổi dậy Stonewall, một cuộc tuần hành nhỏ từ công viên Acquatic tới Trung tâm Thị chính San Francisco đã diễn ra. Cùng ngày 27/6/1970, Chicago Gay Liberation tổ chức một cuộc tuần hành khác. Đây là hai Tuần hành Tự hào (Pride Parade) đầu tiên trên thế giới.

christopher-street-gay-liberation-march-june-1970-central-park

Một ngày sau, ngày 28/6/1970, một cuộc tuần hành đồ sộ của người San Francisco diễn ra tại công viên Golden Gate. Người New York tổ chức Ngày Diễu hành Phố Christopher (Christopher Street Day March) còn người Los Angeles cũng xuống đường Đại lộ Hollywood.

Tháng 6 dần dần trở thành thời điểm để các thành phố tổ chức Tự hào Đồng tính của mình, với các tên gọi như “Tuần hành Giải phóng Đồng tính” (Gay Liberation Marches), “Tuần hành Tự do Đồng tính” (Gay Freedom Marches).

Tại San Francisco năm 1971, 3.000 người đã tham gia tuần hành, thu hút đám đông 54.000 người ủng hộ. “Gay Parade ‘73” năm sau đó được tổ chức quy mô một tuần lễ với đỉnh sự kiện là “Gay Picnic” ở Công viên Golden Gate.

Gay pride 1973, Sanfrancisco
Gay Pride 1973

 

Tới nay, San Francisco luôn là sự kiện Gay Pride được chờ đón nhất, được ví như “thủ đô đồng tính” (gay capital) của nước Mỹ. Năm 1978, lá cờ cầu vồng với tám màu, lá cờ tự hào đồng tính xuất hiện tại San Francisco Gay Freedom Day. Một năm sau nó được giảm màu hồng vì nhà in thiếu mực và giảm tiếp màu chàm để cờ có số vạch chẵn. (Đọc thêm về cờ cầu vồng)

Từ năm 1972, Jeanne Manford, người sáng lập Hội Cha mẹ và Bạn bè của Người đồng tính.(PFLAG) đã tham gia Ngày Diễu hành Tự do Phố Chistopher, tiền thân của Diễu hành Tự hào Thành phố New York. (Đọc thêm về PFLAG)

Tự hào Đồng tính của thế kỷ 21

Ngày nay Gay Pride xuất hiện ở hàng trăm thành phố khác nhau (hơn 200 thành phố, theo thống kê trong tháng 6/2013). Có bản chất ban đầu là một cuộc biểu tình, biểu dương lực lượng vì quyền tự do và chống trả sự đàn áp của chính quyền, đến nay Gay Pride đã thay đổi cơ bản ý nghĩa chính trị của nó. Chỉ một số nơi mà đồng tính vẫn bị xem là tội phạm hoặc tệ nạn, Gay Pride mới còn mang ý nghĩa phản kháng ban đầu.

Pride của Thái Lan với những trang phục đặc trưng
Pride của Thái Lan với những trang phục đặc trưng
Pride Hàn Quốc - vẫn còn phải đấu tranh với sự kỳ thị
Pride Hàn Quốc – vẫn còn phải đấu tranh với sự kỳ thị
Singapore có sự kiện Pink Dot ủng hộ tình yêu đồng giới
Singapore có sự kiện Pink Dot ủng hộ tình yêu đồng giới
Trai đẹp sáu múi - "đặc sản" của Pride Đài Loan
Trai đẹp sáu múi – “đặc sản” của Pride Đài Loan

Đa phần Gay Pride ngày nay mang tính lễ hội văn hóa. Tại Thụy Điển, “Stockholm Gay Pride” đã bỏ đi chữ “gay” mà chỉ còn là “Stockholm Pride.” Nhiều nơi khác, Pride cũng trở thành sự kiện chung của cả đất nước, thành phố, có sự tham gia của cả chính quyền và các tổ chức khác nhằm thúc đẩy du lịch, văn hóa, kinh tế. Các nước kế nhau còn thỏa thuận các Pride Week liên tiếp nhau, để du khách có thể làm một “Pride Tour” suốt mùa hè. Pride thường kéo dài trong một tuần có thời tiết đẹp nhất mùa hè, với hàng loạt sự kiện bên lề, và đỉnh sự kiện là Pride Parade (Diễu hành Tự hào). Năm 2013, Sao Paulo Gay Pride tại Brazil trở thành Pride lớn nhất với 3 triệu người cùng diễu hành.

pride LGBT tai brazil
Brazil Pride – sự kiện Pride quy mô nhất thế giới

Đối với phong trào quyền LGTB phương Tây, việc xuất hiện Pride ở một quốc gia giống như một cột mốc chứng tỏ phong trào quyền LGBT ở nước đó đã bước tới giai đoạn trưởng thành; “đã có Pride” trở thành một lời khen tặng cho nơi nào tổ chức được Pride. Đặc biệt tại những nơi mà chính quyền hoặc người dân không thân thiện với GLBT, việc tổ chức Pride càng được đánh giá cao.

Tại Việt Nam, Viet Pride lần đầu được tổ chức vào ngày 3-5/8/2012 với khoảng 200 người tuần hành trên xe đạp tại Hà Nội.


Nguồn tham khảo:

 

Facebook Comments
bao cao su gallant 0.03

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY